Onderzoek Ombudsman naar knelpunten in de opvang

Vandaag is het onderzoek van de nationale ombudsman naar (financiële) knelpunten in de vrouwenopvang verschenen. De Ombudsman heeft in kaart gebracht tegen welke (financiële) knelpunten vrouwen aanlopen bij de instroom, tijdens het verblijf en bij de uitstroom uit vrouwenopvanglocaties. 

Knelpunten

Een van de knelpunten die de Ombudsman signaleert is dat het regelen van inkomen complex is, lang duurt en veel administratieve rompslomp vergt. Het aanvragen van een bijstandsuitkering wordt bijvoorbeeld bemoeilijkt doordat gemeenten terughoudend zijn met het verstrekken van een briefadres. Door het ontbreken van inkomen nemen de schulden van vrouwen in de opvang toe. Voor schuldhulpverlening komen ze echter vaak niet in aanmerking, omdat de opvang in een andere gemeente is gevestigd, dan hun oorspronkelijke woonplaats. Hulpverlening aan kinderen komt traag op gang, omdat het vaak lang duurt voordat gemeenten een beschikking afgeven. Ook aanvraag van toeslagen bij de Belastingdienst is moeilijk. Vrouwen komen pas na de scheiding in aanmerking voor toeslagen. Ook komt het voor dat vrouwen in de opvang als elkaars toeslagpartner worden beschouwd. Na de opvang lopen vrouwen weer tegen andere problemen aan. Het is moeilijk een urgentieverklaring te krijgen en het is nauwelijks mogelijk om met schulden  in aanmerking te komen voor een huurwoning.

Conclusie

De algemene conclusie van de Ombudsman luidt dat het in theorie goed geregeld is, maar dat er veel problemen ontstaan in de uitvoeringspraktijk. Vaak komt dit door te strikte toepassing van gemeentelijke regelgeving door gemeenteambtenaren of door onbekendheid binnen de gemeenten met afwijkingen of bijzondere toepassingen. De administratieve werkelijkheid van de overheid sluit niet aan op de leefsituatie van de vrouw in de opvang. De ombudsman constateert ook dat er teveel wordt gevraagd van mensen die het minst kunnen hebben. De zelfredzaamheid van vrouwen in de opvang wordt overschat. Hulpverleners springen bij waar ze kunnen, maar dit kost veel tijd. Hier zou de onafhankelijke cliëntondersteuner een rol kunnen hebben.

Oplossingsrichtingen

De ombudsman geeft de volgende oplossingsrichtingen aan;

-        Meer structureel overleg tussen gemeenten en vrouwenopvanglocaties over uitvoering regeling en maatwerkoplossingen

-        Meer deskundigheid en kennis over regelingen, uitzonderingen en extra toepassingen.

-        Inzetten van onafhankelijke cliëntondersteuning

-        Schuldhulpverlening zo snel mogelijk in gang zetten

-        Betere samenwerking tussen gemeenten en ketenpartners zodat vrouwen sneller kunnen uitstromen naar een gemeente in een andere regio.

Hij roept VWS op regie te nemen in het oppakken van de geconstateerde knelpunten en raadt gemeenteraden aan zich door B&W te laten informeren over de situatie in hun gemeente.

Reactie Moviera / Combine

Moviera herkent de door de ombudsman gesignaleerde knelpunten. Ook cliënten en hulpverleners van Moviera lopen vaak aan tegen veel bureaucratie, complexe regelgeving en ervaren de administratieve rompslomp die dit met zich meebrengt.  Ook zijn er veel verschillen tussen gemeenten, wat de hulpverlening aan deze kwetsbare groep niet makkelijke maakt.  Moviera is het eens met de oplossingsrichtingen die de Ombudsman aangeeft. We gaan graag structureel in gesprek met de gemeenten waar we mee samenwerken over de uitvoering van regeling en maatwerkoplossingen voor onze doelgroep. Bij de meeste gemeenten is dit overigens al het geval.

De Federatie Opvang steunt de aanbevelingen van de Nationale Ombudsman en roept alle gemeenten op het rapport te bespreken met de opvanglocaties in hun gemeente en te kijken welke maatregelen genomen kunnen worden om de positie van vrouwen en kinderen te verbeteren. Moviera sluit zich hier bij aan.

Terug naar nieuwsoverzicht